HomeNieuwsBurchtse WeelOpnieuw getijdenwerking in Burchtse Weel

Opnieuw getijdenwerking in Burchtse Weel

Antwerpen – De sluisdeuren aan Burchtse Weel zijn heropend. Hierdoor kunnen de getijden opnieuw hun rol spelen in het weel. Burchtse Weel bleek het afgelopen jaar al een aantrekkelijk gebied voor allerlei vogelsoorten. Nu de getijdenwerking opnieuw zijn werk kan doen, zal Burchtse Weel zich omvormen tot een slikken- en schorrengebied. Een waardevolle pleisterplaats voor allerlei vogels, dieren en planten.

De overheidsinstanties de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel, Waterwegen en Zeekanaal en de Afdeling Natuur en Bos hebben de voorbije jaren Burchtse Weel heringericht. Het gebied werd omgevormd tot een slikken- en schorrengebied door een verbinding te maken met de Schelde, waardoor het weel onder invloed van de getijdenwerking van de rivier komt. Dankzij dit overstromingsgebied ontstaat een waardevolle biotoop voor rietsoorten en broedvogels.

Getijdennatuur
Wanneer water tweemaal per dag een gebied in- en uitstroomt, ontstaat er getijdennatuur met slikken en schorren. Getijdengebieden blinken uit in diversiteit. Zeker die van de Schelde: er is het ritme van eb en vloed, de unieke overgang van zoet naar zout en het samenspel tussen water, zand en slib. In deze wereld van verschillen boetseert de rivier een netwerk van slikken en platen, schorren, geulen en kreken. Elk van deze biotopen heeft zijn eigen typische bewoners. 

  • Slikken
    Slikken zijn de lagergelegen delen van de oever, die bij elke vloed overspoeld worden. Deze overvloed aan water is weinig vriendelijk voor planten. Wel krioelt het er van minidiertjes, zoals wormen, krabben en kreeftjes, die gretig worden verorberd door allerlei watervogels en vissen. Voor ganzen, eenden en steltlopers vormen de slikken en platen een ideale plek om te rusten en eten te zoeken.
  • Schorren
    Bij elk getij laat het terugtrekkende water een laagje slib achter in de slikken, dat op bepaalde plaatsen begint op te hopen. Wanneer deze opgeslibde delen boven de gemiddelde waterlijn uitsteken, spreken we van schorren. Deze plekken overstromen enkel bij springtij, ongeveer tweemaal per maand. Hier groeien planten die een overstroming goed kunnen verdragen: lamsoor en zeekraal kunnen goed tegen zoutwater. In het zoete deel van de Schelde groeien dan weer rietpartijen en uiterst zeldzame wilgenvloedbossen.

Vogelrijk gebied
De schorren en slikken vormen een cruciale ‘gevulde tafel’ voor de vele watervogels en steltlopers die door het gebied worden aangetrokken.

Uit tellingen van Natuurpunt is gebleken dat het weel nu al een aantrekkelijk gebied is voor kluten, futen, allerlei eenden en ganzen, zeldzame vogels als de blauwe reiger, dodaars enz. Deze verscheidenheid zal alleen nog maar toenemen met de openstelling voor de getijdenwerking.

Oplossing voor vervuiling
Aan het begin van de zomer van 2011 werd de getijdenwerking in Burchtse Weel stopgezet omdat de dijk aan de oude sluisconstructie onder de Beatrijslaan was afgekalfd. Bovendien bleek de historische vervuiling die tijdens de werken in het weel was vastgesteld, groter dan verwacht. De vervuiling is afkomstig van vroegere bedrijven uit de regio die via de Laarbeek allerlei afvalstoffen loosden in het gebied. Deze industrie is al lang verdwenen, maar de vervuiling bleef.

Tijdens de werken tussen 2008 en 2011 werd 70 procent van het gebied, meer bepaald het deel met mogelijke risico’s voor mens, fauna en flora, gereinigd en van de vervuiling van de vorige decennia ontdaan. Maar in de waterplas zelf, waar er geen onmiddellijk risico bestaat voor het milieu was dit niet zo eenvoudig.

Na het openzetten van de sluisdeuren en de korte getijdenwerking in 2011, heeft zich een dikke laag Scheldeslib afgezet op het vervuilde deel in het weel. Het afgelopen half jaar zijn er bijkomende bodemonderzoeken gebeurd om te bekijken of de sliblaag die de vervuiling afdekt voldoende stabiel is. De resultaten zijn besproken met de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM). OVAM heeft besloten dat de sliblaag de vervuiling voldoende isoleert zodat er geen verdere sanering dient te gebeuren. Er is geen enkel gevaar voor het milieu.

De poorten van de sluis tussen de Schelde en Burchtse Weel zijn daarom heropend en de getijdenwerking kan weer aanvatten.

Bezoek Burchtse Weel met respect voor de natuur
Om iedereen de kans te geven om volop van de rust, de natuur en het landschap te genieten en om verstoring te voorkomen, gelden in Burchtse Weel volgende regels: 

  • Wandelaars en fietsers zijn welkom op de verharde ringdijk en de toegestane paden. Het gebied binnen de ringdijk is vanwege de kwetsbaarheid en het gevaar niet toegankelijk.
  • Honden moeten worden aangelijnd.
  • Gemotoriseerd verkeer is niet toegelaten tenzij het dienstverkeer betreft.
  • Vissen is enkel toegelaten in het bufferbekken.